बोर्डो पेस्ट ते दशपर्णी अर्क, चारा प्रक्रिया ते शालेय जनजागृती
मूल ( प्रा. चंद्रकांत मनियार )
कृषी महाविद्यालय ,मुल च्या कृषी दुतांनी ग्रामीण कृषी कार्यानुभव RAWE प्रकल्पाअंतर्गत कनेरी गावात दिनांक 1 ते 7 जुलै 2026 या कालावधीत आयोजित करण्यात आलेल्या “शाश्वत शेती व ग्रामीण विकास 7 दिवसीय जागृती सप्ताहा”ला शेतकऱ्यांचा अभूतपूर्व प्रतिसाद लाभला. या उपक्रमातून शेतीपूरक तंत्रज्ञान थेट शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्यात आले.
१ जुलै कृषी दिन:-
ग्रामपंचायत कनेरी येथे कृषी दिन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी कृषी विज्ञान केंद्र, सोनापूर, गडचिरोली येथील उद्यानविद्या विभागाचे कृषी तज्ज्ञ डॉ. सूचित लाडके होते, तर उद्घाटक म्हणून कणेरीचे सरपंच श्री. तुषार मडावी उपस्थित होते. प्रमुख पाहुणे म्हणून प्रगतशील शेतकरी श्री. चंद्रशेखर जक्कनवार, श्री. नेताजी लोंडे, श्री. शामजी कोलते, श्री. प्रभाकर लाडके, पोलीस पाटील श्री. गणेशजी मडावी तसेच जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक शाळा, कनेरी येथील मुख्याध्यापक श्री. युवराज मांदाडे उपस्थित होते.उपस्थित मान्यवरांनी विद्यार्थ्यांच्या कार्याचे कौतुक करत कृषी क्षेत्रातील उपक्रमांचे महत्त्व अधोरेखित केले. डॉ. सूचित लाडके यांनी धान पिकांच्या विविध वाणांबाबत सविस्तर माहिती देत रोपवाटिका व्यवस्थापन, योग्य लागवड अंतर, तण व्यवस्थापन, संतुलित खत व्यवस्थापन तसेच पिकाच्या अवस्थेनुसार पाण्याचे नियोजन याविषयी मार्गदर्शन
केले.कृषी अभियांत्रिकी विभागाचे विषयतज्ज्ञ डॉ. अमरदीप डेरे यांनी कृषी यांत्रिकीकरणाच्या विविध तंत्रांचा अवलंब करून उत्पादनक्षमता वाढविण्याबाबत मार्गदर्शन केले. कार्यक्रम अधिकारी तथा कृषी विस्तार विभागाचे विषयतज्ज्ञ डॉ. आशिष लाडे यांनी जीवामृताचा प्रभावी वापर, त्याचे फायदे तसेच पेरणीपूर्वी बियाण्यांची उगवण क्षमता तपासण्यासाठी उगवण चाचणी (Germination Test) करण्याचे महत्त्व शेतकऱ्यांना समजावून सांगितले.
3 जुलै – बोर्डो पेस्टने रोग नियंत्रण स्वस्तात शक्य
कार्यक्रमाच्या तिसऱ्या दिवसाची सुरुवात फळबागा व भाजीपाला पिकांवरील करपा, मर, तांबेरा रोगाच्या नियंत्रणाने झाला. कृषी तज्ञांनी शेताच्या बांधावरच “बोर्डो पेस्ट” तयार करण्याचे प्रात्यक्षिक दाखवले.
`100 ग्राम मोरचूद + 100 ग्राम चुना + 1 लिटर पाणी` या प्रमाणात तयार होणारी पेस्ट झाडाच्या खोडाला लावल्याने बुरशीजन्य रोग 80% पर्यंत कमी होतात अशी माहिती देण्यात आली. 5 हून अधिक शेतकऱ्यांनी यात भाग घेऊन पेस्ट स्वतः तयार करून पाहिली.
4 जुलै – युरिया प्रक्रिया केलेल्या चाऱ्याने दूध उत्पादनात वाढ
दुग्ध व्यवसायिकांसाठी “चारा प्रक्रिया तंत्र” यावर भर देण्यात आला. कडबा आणि भुसा यामध्ये 4% युरिया द्रावण मिसळून 21 दिवस हवाबंद करून ठेवल्यास चाऱ्याची पचनक्षमता व पौष्टिकता 30% ने वाढते.यामुळे जनावरांचे आरोग्य सुधारते आणि दूध उत्पादनात 15-20% वाढ होते असे सांगण्यात आले. 7 दूध उत्पादक शेतकऱ्यांनी या तंत्रज्ञानाची नोंद घेतली.
5 जुलै कणेरी गावात PRA कार्यक्रम संपन्न
सामाजिक व संसाधन नकाशातून शेतकऱ्यांनी मांडल्या समस्या
कृषी महाविद्यालयाच्या RAWE प्रकल्पाअंतर्गत कणेरी गावात दिनांक 5 जुलै रोजी *PRA – Participatory Rural Appraisal* म्हणजेच सहभागी ग्रामीण मुल्यमापन कार्यक्रम घेण्यात आला.
या कार्यक्रमाचा उद्देश कानेरी गावातील संसाधने, समस्या आणि विकासाच्या संधी शेतकऱ्यांच्या सहभागातून जाणून घेणे हा होता.
